NL
EN
EMS staat voor Energy Management System, in het Nederlands energiemanagementsysteem. Het is software waarmee je energiedata verzamelt, controleert, analyseert en erover rapporteert, voor één gebouw of voor een hele portefeuille.
De afkorting wordt ook buiten de energiewereld gebruikt en zelfs binnen de energiewereld voor twee verschillende dingen. Deze pagina zet op een rij waar EMS voor staat, wat het doet, en waarin het verschilt van een GBS en van een energiemonitoringsysteem.
Waar staat EMS voor?
In de context van gebouwen en bedrijven: Energy Management System of energiemanagementsysteem. Je ziet ook de term energiebeheersysteem (EMS), wat hetzelfde bedoelt.
Twee andere betekenissen komen in energiegesprekken langs en zijn hier níet het onderwerp:
- EMS bij batterijen. Bij een batterijopslagsysteem (BESS) heet de besturingslaag die laden en ontladen regelt ook een EMS. Dat is aansturingssoftware voor één installatie, geen platform voor portefeuillerapportage.
- EMS bij netbeheer. Netbeheerders gebruiken de term voor de systemen waarmee ze een elektriciteitsnet bedrijven. Een andere schaal en een ander doel.
Buiten de energiesector betekent EMS meestal iets heel anders, bijvoorbeeld Emergency Medical Services. Als je een leverancier spreekt, is het de moeite waard om vast te stellen welke van deze je bedoelt.
Wat doet een EMS voor energie?
Vier functies, in deze volgorde:
- Data ontsluiten. Meetdata uit slimme meters, tussenmeters, sensoren, opwek en bestaande gebouwbeheersystemen bij elkaar brengen. Voor het uitlezen van meetdata bij netbeheerder of meetbedrijf is een ondertekende machtiging van de contracthouder nodig.
- Data controleren. Gaten en onbetrouwbare waarden zichtbaar maken. Een ontbrekende meetwaarde is geen nulverbruik, en dat onderscheid bepaalt of een rapportage klopt.
- Analyseren. Verbruik vergelijken tussen periodes en locaties, corrigeren voor het weer, pieken en verbruik buiten gebruikstijden opzoeken.
- Rapporteren en signaleren. Exports en rapportages met vastgelegde periode en meetmethode, en alarmering bij afwijkend verbruik.
Wat een EMS niet doet: het verlaagt zelf geen verbruik. Het levert de onderbouwing voor een maatregel; de maatregel en de opvolging blijven werk van je eigen team.
EMS, GBS en energiemonitoringsysteem: de verschillen
Deze drie worden door elkaar gebruikt en doen verschillende dingen.
| Wat het doet | Waar het over gaat | |
|---|---|---|
| GBS (gebouwbeheersysteem, BMS) | Stuurt installaties aan en regelt ze: klimaat, ventilatie, verlichting | Techniek binnen één gebouw |
| Energiemonitoringsysteem | Maakt verbruik inzichtelijk: verzamelen en visualiseren | Inzicht, zonder aansturing |
| EMS | Verzamelt, controleert, analyseert en rapporteert energiedata | Inzicht en verantwoording, ook over meerdere gebouwen |
In de praktijk vullen ze elkaar aan. Een GBS regelt de installaties en bevat metingen; een EMS haalt die metingen op naast de metersdata en maakt de portefeuille vergelijkbaar. Lees welke data een gebouwbeheersysteem verzamelt als je wilt weten wat je uit een bestaand GBS kunt halen.
Het verschil tussen een monitoringsysteem en een EMS is in de markt niet scherp afgebakend. Beide verzamelen en tonen verbruik; onder EMS valt meestal ook datacontrole, analyse over meerdere locaties en rapportage. Vraag daarom niet naar het label, maar naar de functies die je nodig hebt.
Wij horen zelf in de derde rij: software voor het ontsluiten, controleren, analyseren en rapporteren van energiedata. We sturen geen installaties aan.
Energy Management System: de Engelse term
Engelstalige documentatie en leveranciers gebruiken energy management system of energy management software. Voor gebouwen en portefeuilles bedoelen die termen hetzelfde als het Nederlandse energiemanagementsysteem. Let op de context: bij building energy management system (BEMS) gaat het om de combinatie met gebouwautomatisering, en dan zit de aansturing er wél in.
Wat is de relatie met ISO 50001?
ISO 50001 beschrijft een managementsysteem voor het verbeteren van energieprestaties: beleid, doelen, metingen en periodieke beoordeling. Ook dat heet een energiemanagementsysteem, maar dan als organisatorisch systeem, niet als software.
EMS-software kan de metingen en rapportages daarvoor leveren. Software aanschaffen is op zichzelf geen ISO 50001-certificering.
Wat kost een EMS?
Dat hangt af van wat je aansluit. Vraag bij een offerte uit waar de prijs op gebaseerd is: het aantal meters, het aantal gebruikers, het aantal locaties, of een combinatie. Dat verschilt sterk per leverancier en bepaalt of de prijs meebeweegt met je meetplan of met je organisatie.
Wij rekenen per actieve slimme meter per maand, niet per gebruiker. Analoge en inactieve meters vallen in een lager tarief. Reken daarnaast de eenmalige kosten mee voor het aansluiten van meetbronnen, en de tijd die je nu aan handmatige dataverzameling besteedt.
Waar begin je?
Bepaal eerst welke vraag je wilt beantwoorden en op welk niveau: meter, gebouw of portefeuille. Daaruit volgt welke meetbronnen je nodig hebt en welke functies je moet toetsen. Vergelijk daarna systemen op toepassing met de selectievragen voor EMS-systemen, en lees de uitgebreide uitleg van wat een energiemanagementsysteem is.
Wil je eerst weten welke soorten gereedschap er bestaan, lees dan welke software wordt gebruikt voor energieanalyse. Bekijk daarnaast de mogelijkheden voor energiebeheer over meerdere gebouwen en klantportefeuilles.
