Terug naar alle berichten

Wat is een GACS-inspectie?

Een GACS-inspectie is een controle van je Gebouwautomatiserings- en controlesysteem om te verifiëren dat het voldoet aan de wettelijke eisen voor energiebeheer. Vanaf 1 januari 2026 is een GACS verplicht voor utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioninginstallaties vanaf 290 kW nominaal vermogen. De inspectie controleert of het systeem energie kan monitoren, analyseren en optimaliseren volgens de vereiste normen.

Waarom is een GACS-inspectie verplicht voor bedrijven?

Een GACS-inspectie is verplicht omdat het Besluit bouwwerken leefomgeving dit voorschrijft voor alle utiliteitsgebouwen met verwarmings- of airconditioningsystemen vanaf 290 kW. Deze verplichting komt voort uit de Europese richtlijn Energieprestatie van Gebouwen (EPBD III) en heeft als doel energiebesparing en klimaatdoelstellingen te realiseren.

De inspectie zorgt ervoor dat je gebouw daadwerkelijk energie bespaart en efficiënter wordt. Zonder een goedgekeurde GACS-inspectie loop je het risico op handhavingsacties van de gemeente. Bovendien mis je de kans om je energiekosten structureel te verlagen door slimme sturing van je technische installaties.

Een belangrijk voordeel is dat gebouwen met een goedgekeurde GACS geen afzonderlijke keuring van hun verwarmings- of airconditioninginstallaties hoeven te laten verrichten. Dit bespaart je administratieve lasten en kosten voor periodieke keuringen van individuele installaties.

Vanaf 2030 wordt de verplichting uitgebreid naar systemen vanaf 70 kW, waardoor meer bedrijven onder de regelgeving vallen. Door nu al te starten met GACS-implementatie anticipeer je op toekomstige eisen.

Wat wordt er precies gecontroleerd tijdens een GACS-inspectie?

Tijdens een GACS-inspectie wordt gecontroleerd of je systeem voldoet aan norm NEN-EN-ISO 52120, waarbij het gehele systeem niveau C moet behalen en de energiemanagementcomponent niveau B. De inspecteur controleert alle onderdelen van je gebouwautomatisering systematisch.

Voor verwarmingssystemen wordt gecontroleerd of warmteopslag niet continu draait, maar wordt gestuurd door meters of een vraaggestuurde regeling. Elektrische boilers en warmtepompboilers moeten tijdgestuurde opwarming hebben, niet alleen simpele aan-uit­schakelingen.

Bij airconditioningsystemen controleert de inspecteur of koelafgifte-units, zoals fan coil units, individuele temperatuurregeling per ruimte hebben met communicatie naar het centrale systeem. Systemen zonder automatische regeling of met alleen centrale regeling zijn niet toegestaan.

Ventilatiesystemen moeten automatische regeling hebben, minimaal tijdgestuurd maar bij voorkeur met aanwezigheidsdetectie. Voor warmte-koudeopslag (WKO) wordt gecontroleerd of deze tijd- of vraaggestuurd werkt en niet continu.

Een belangrijk controlepunt is de rapportagefunctie. Het systeem moet trends in energieverbruik kunnen analyseren en benchmarking mogelijk maken. Alleen het weergeven van meetwaarden, zoals temperatuur, is niet voldoende.

Hoe vaak moet je een GACS-inspectie laten uitvoeren?

De frequentie van GACS-inspecties hangt af van je systeemcomplexiteit en gebouwtype. Voor de meeste utiliteitsgebouwen, zoals kantoren, winkels en magazijnen, wordt een inspectie elke 3 tot 5 jaar aanbevolen om te waarborgen dat het systeem correct blijft functioneren.

Na grote aanpassingen aan je technische installaties of gebouwautomatisering is een nieuwe inspectie nodig. Dit geldt ook wanneer je verwarmings- of koelcapaciteit wijzigt, waardoor je boven of onder de drempel van 290 kW komt.

Gebouwen met complexere systemen, zoals die met lokale energieproductie, warmte-koudeopslag of geavanceerde energieopslag, hebben mogelijk vaker inspectie nodig. Deze systemen hebben meer regelfuncties die kunnen falen of verkeerd ingesteld raken.

Plan je inspectie ruim van tevoren, vooral in de periode rond 2026, wanneer veel bedrijven hun eerste GACS-inspectie moeten laten uitvoeren. De beschikbaarheid van gespecialiseerde inspecteurs kan dan beperkt zijn.

Wat kost een GACS-inspectie en hoe bereid je je voor?

De kosten voor een GACS-inspectie variëren tussen € 2.500 en € 7.500, afhankelijk van de gebouwgrootte en systeemcomplexiteit. Grotere gebouwen met meerdere klimaatzones en geavanceerde regelsystemen kosten meer, omdat de inspectie meer tijd vergt.

Bereid je voor door alle technische documentatie van je installaties te verzamelen. Je hebt nodig: installatietekeningen, instellingsparameters van je gebouwbeheersysteem, onderhoudsrapporten van het afgelopen jaar en eventuele leveranciersopgaven die aantonen dat componenten voldoen aan de norm.

Zorg dat je technisch beheerder aanwezig is tijdens de inspectie. Hij kan uitleggen hoe systemen werken en instellingen tonen. Test alle regelfuncties vooraf, zodat ze correct werken tijdens de inspectie.

Maak een checklist met controlepunten: werken alle meters correct, reageren regelkleppen op stuursignalen, functioneert de tijdgestuurde regeling volgens de ingestelde schema’s, en worden energiegegevens correct geregistreerd en geanalyseerd.

Hoe MeterInsight helpt met energiebeheer na je GACS-inspectie

Na je GACS-inspectie helpt ons platform je om continue compliance te behouden en je energieprestaties verder te optimaliseren. We monitoren permanent je energiegebruik en signaleren afwijkingen die kunnen duiden op storingen in je gebouwautomatisering.

Onze GACS-oplossing biedt je:

Door onze transparante werkwijze en co-creatie met klanten ontwikkelen we oplossingen die perfect aansluiten op jouw specifieke situatie. Vanaf 2026 moet je gebouw beschikken over een functionerend GACS – wij zorgen ervoor dat je niet alleen voldoet aan de eisen, maar er ook maximaal van profiteert.

Wil je weten hoe ons GACS-platform jouw energiebeheer kan verbeteren? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over de mogelijkheden voor jouw gebouw.